Bản in của bài viết

Trong quy trình sản xuất nhựa, việc duy trì sự đồng nhất và chính xác của màu sắc là một thử thách lớn đối với mọi kỹ thuật viên. Ngay cả khi sử dụng các loại máy móc hiện đại, những sai sót trong khâu lựa chọn nguyên liệu hoặc điều chỉnh thông số vẫn có thể dẫn đến các lỗi màu nghiêm trọng, làm giảm tính thẩm mỹ và gia tăng chi phí sản xuất. Việc hiểu rõ nguyên nhân và sở hữu giải pháp khắc phục bằng hạt nhựa màu (color masterbatch) chất lượng cao là chìa khóa để doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất và nâng cao uy tín.
1. Hiện Tượng Sọc Màu Và Loang Màu (Flow Lines & Streaks)
Đây là lỗi phổ biến nhất trong quy trình ép phun và ép đùn, biểu hiện là các đường kẻ màu không đồng nhất chạy dọc theo hướng dòng chảy của nhựa.

• Nguyên nhân: Do độ phân tán của pigment trong hạt nhựa màu kém, hoặc chất mang (carrier resin) không tương thích hoàn toàn với nhựa nền. Pigment vón cục không tan hết sẽ bị kéo lê tạo thành sọc.
• Cách khắc phục: Chuyển sang sử dụng hạt nhựa màu chất lượng cao với công nghệ phân tán nano.
  • Kiểm tra sự tương thích giữa chất mang và nhựa nền (như PP, ABS, PE).
  • Tăng áp suất phun hoặc tăng nhiệt độ tại đầu vòi để hỗ trợ quá trình hòa trộn.

2. Hiện Tượng Đốm Màu (Speckling)
Sản phẩm xuất hiện các hạt màu li ti, đậm sắc hơn so với tông màu chung của bề mặt nhựa.

• Nguyên nhân: Pigment trong hạt màu bị vón cục hoặc thiết bị trộn chưa đủ lực để xé nhỏ các cụm màu. Đôi khi là do hạt nhựa bị nhiễm bẩn từ lô sản xuất trước.
• Cách khắc phục: Vệ sinh trục vít và xilanh máy ép thật sạch trước khi đổi màu.
  • Sử dụng hạt nhựa màu có nồng độ pigment cô đặc nhưng được nghiền mịn tiêu chuẩn.
  • Sử dụng lưới lọc tại đầu đùn để loại bỏ các cụm pigment chưa tan.

3. Hiện Tượng Biến Màu Và Ngả Vàng (Discoloration)
Màu sắc thành phẩm không đúng với mẫu chuẩn, thường có xu hướng xỉn đi hoặc ngả sang tông vàng/nâu.

• Nguyên nhân: Nhiệt độ gia công quá cao làm pigment bị phân hủy nhiệt, hoặc thời gian nhựa lưu lại trong máy quá lâu.
• Cách khắc phục: Sử dụng hạt nhựa màu chịu nhiệt tốt, chuyên dụng cho các dòng nhựa kỹ thuật.
  • Giảm nhiệt độ tại các vùng nhiệt trên máy ép và rút ngắn thời gian chu kỳ (cycle time).
  • Kiểm tra tính ổn định màu sắc của phụ gia đi kèm.

4. Hiện Tượng Sai Lệch Màu Giữa Các Lô (Color Inconsistency)
Màu sắc không đồng nhất giữa các mẻ sản xuất hàng loạt, gây khó khăn cho việc lắp ráp linh kiện.

• Nguyên nhân: Kiểm soát tỷ lệ pha trộn thủ công không chính xác hoặc sử dụng hạt màu từ các nhà cung cấp không có quy trình kiểm soát màu sắc nghiêm ngặt.
• Cách khắc phục: * Áp dụng hệ thống cấp liệu tự động (gravimetric feeders) để chuẩn hóa tỷ lệ.
  • Yêu cầu nhà cung cấp kiểm soát chỉ số sai lệch màu $\Delta E < 1.0$ bằng máy quang phổ.
  • Sử dụng hạt nhựa màu có sự ổn định về nồng độ pigment giữa các lô hàng.

5. Hiện Tượng Bạc Màu Hoặc Phai Màu (Fading)
Sản phẩm nhanh chóng bị mất màu hoặc giòn gãy sau một thời gian ngắn sử dụng, đặc biệt là ngoài trời.

• Nguyên nhân: Pigment kém bền ánh sáng hoặc thiếu phụ gia bảo vệ.
• Cách khắc phục: Lựa chọn hạt nhựa màu chống phai tích hợp sẵn phụ gia kháng tia UV.
  • Sử dụng pigment vô cơ cao cấp cho các dòng sản phẩm nhựa ngoài trời.

Kết Luận
Việc xử lý các lỗi màu không chỉ giúp doanh nghiệp giảm tỷ lệ phế phẩm mà còn nâng cao chất lượng thành phẩm nhựa. Lựa chọn đúng loại hạt nhựa màu phù hợp, có độ phân tán hoàn hảo và độ bền nhiệt vượt trội chính là giải pháp bền vững nhất để loại bỏ những rủi ro này. Trong sản xuất công nghiệp, sự chuẩn xác về màu sắc chính là lời khẳng định mạnh mẽ nhất cho uy tín thương hiệu của bạn.