Từ ngày 01/01/2026, Việt Nam chính thức chấm dứt cơ chế thuế khoán truyền thống đối với hơn 5 triệu hộ và cá nhân kinh doanh, chuyển sang tự kê khai, tự nộp thuế dựa trên doanh thu thực tế.
Đồng thời, Nghị định 70/2025/NĐ-CP (hiệu lực từ 01/06/2025, sửa đổi Nghị định 123/2020/NĐ-CP) quy định rõ ngưỡng doanh thu để áp dụng hóa đơn điện tử (HĐĐT) khởi tạo từ máy tính tiền – hình thức hóa đơn điện tử kết nối dữ liệu thời gian thực với cơ quan thuế.
Quy định này nhằm tăng minh bạch, chống thất thu thuế, hỗ trợ chuyển đổi số, nhưng cũng gây nhiều băn khoăn cho hộ kinh doanh nhỏ lẻ.
1. Cơ sở pháp lý chính
-
Khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025/NĐ-CP (sửa đổi Điều 11 Nghị định 123/2020/NĐ-CP): Quy định đối tượng bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
-
Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi bổ sung) và Luật Thuế GTGT, Thuế TNCN (sửa đổi 2025): Nâng ngưỡng miễn thuế lên 500 triệu đồng/năm (từ 100–200 triệu trước đây).
-
Các hướng dẫn từ Tổng cục Thuế, Cục Thuế (công văn, hội thảo đầu 2026): Làm rõ áp dụng thực tế, đặc biệt với bán lẻ, dịch vụ trực tiếp người tiêu dùng.
-
Dự thảo nghị định kê khai thuế hộ kinh doanh (đang hoàn thiện): Xác nhận ngưỡng 1 tỷ đồng là mốc bắt buộc.
>> Tham khảo:
Chính sách giảm thuế GTGT theo Nghị quyết 204/2025/QH15.
2. Các ngưỡng doanh thu và nghĩa vụ cụ thể
Từ 01/01/2026, ngưỡng doanh thu được phân loại như sau (áp dụng chủ yếu cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng hóa, dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng – siêu thị, bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, vui chơi giải trí…):
-
Doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm → Không bắt buộc sử dụng HĐĐT (kể cả từ máy tính tiền). → Không chịu thuế GTGT và TNCN (ngưỡng miễn thuế mới theo Luật sửa đổi). → Nếu khách yêu cầu hóa đơn (để khấu trừ hoặc chứng minh chi phí), hộ kinh doanh đề nghị cơ quan thuế cấp HĐĐT có mã lẻ theo từng lần giao dịch. → Nhóm này chiếm đa số hộ nhỏ lẻ (tạp hóa, quán ăn nhỏ, bán online quy mô nhỏ), được giảm gánh nặng hành chính lớn.
-
Doanh thu từ 500 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng/năm → Không bắt buộc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền. → Cơ quan thuế khuyến khích áp dụng nếu hộ có hạ tầng công nghệ (máy tính tiền, internet ổn định) và nhu cầu minh bạch. → Phải kê khai thuế trên phần doanh thu vượt 500 triệu (tỷ lệ % theo ngành nghề, ví dụ phân phối 1%, dịch vụ 5%). → Có thể dùng HĐĐT thông thường hoặc hóa đơn giấy nếu cần, hoặc xin cấp lẻ khi khách yêu cầu.
-
Doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên → Bắt buộc sử dụng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền kết nối chuyển dữ liệu điện tử trực tiếp với cơ quan thuế (theo khoản 8 Điều 1 Nghị định 70/2025). → Áp dụng cho hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (trừ một số ngoại lệ như ô tô, xe máy). → Mục tiêu: Ghi nhận giao dịch thời gian thực, xuất hóa đơn ngay khi hoàn tất (kể cả bán online), giúp cơ quan thuế kiểm soát doanh thu chính xác, giảm gian lận.
Lưu ý: Doanh thu tính theo năm dương lịch, dựa trên dữ liệu thực tế (không phải khoán). Nếu hộ có nhiều địa điểm kinh doanh, dùng chung mã số thuế nhưng ghi rõ địa chỉ từng nơi trên hóa đơn.
>> Tham khảo: Báo giá hóa đơn điện tử.
3. So sánh ngưỡng doanh thu
|
Mức doanh thu/năm |
Bắt buộc HĐĐT từ máy tính tiền? |
Nghĩa vụ thuế GTGT & TNCN |
Hình thức hóa đơn khuyến nghị/bắt buộc |
Ghi chú chính |
|
Dưới 500 triệu đồng |
Không |
Không chịu thuế |
Xin cấp lẻ khi khách yêu cầu |
Giảm gánh nặng, nhóm nhỏ lẻ được bảo vệ |
|
500 triệu – dưới 1 tỷ đồng |
Không (khuyến khích) |
Có (trên phần vượt 500 triệu) |
HĐĐT thông thường hoặc lẻ, tự nguyện máy tính tiền |
Chuyển tiếp, tự kê khai doanh thu |
|
Từ 1 tỷ đồng trở lên |
Bắt buộc |
Có (tỷ lệ % hoặc lợi nhuận) |
HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền kết nối dữ liệu thuế |
Minh bạch cao, áp dụng bán lẻ/dịch vụ trực tiếp người tiêu dùng |
>> Tham khảo: 5 trường hợp mua hàng không có hóa đơn vẫn được trừ chi phí khi tính thuế TNDN từ ngày 15/12/2025.
4. Tác động thực tiễn và tranh luận
Quy định tạo sự phân hóa rõ rệt:
-
Lợi ích cho hộ nhỏ: Hơn 80–90% hộ (dưới 1 tỷ) được “thở”, không phải đầu tư máy tính tiền (chi phí 10–50 triệu tùy quy mô), đào tạo nhân viên. Nhóm dưới 500 triệu thậm chí không kê khai hàng năm (chỉ ghi sổ doanh thu đơn giản).
-
Thách thức cho hộ trung bình/lớn: Nhóm từ 1 tỷ trở lên phải triển khai phần mềm, máy POS kết nối, đảm bảo internet ổn định. Nếu vi phạm (không xuất hóa đơn), phạt lũy tiến theo Nghị định 310/2025/NĐ-CP (tối đa 80 triệu đồng). Nhiều hộ phản ánh ngưỡng 1 tỷ “quá thấp”, chi phí tuân thủ cao so với lợi nhuận mỏng.
-
Tranh luận nâng ngưỡng: VCCI, một số hiệp hội đề xuất nâng lên 3–5 tỷ đồng (tương ứng ngưỡng tính thuế trên lợi nhuận), để giảm áp lực chuyển đổi. Tuy nhiên, cơ quan thuế giữ nguyên 1 tỷ để tăng minh bạch, chống thất thu.
>> Tham khảo:
Tra cứu hóa đơn;
Tra cứu hóa đơn điện tử.
5. Giải pháp thực hiện hiệu quả
-
Kiểm tra doanh thu 2025 để dự báo 2026.
-
Đăng ký HĐĐT từ máy tính tiền qua nhà cung cấp uy tín – hỗ trợ kết nối, cập nhật tự động.
-
Nếu gần ngưỡng 1 tỷ, triển khai sớm để tránh gián đoạn.
-
Liên hệ Chi cục Thuế địa phương hướng dẫn cấp hóa đơn lẻ (dưới 500 triệu) hoặc hỗ trợ chuyển đổi.
Kết luận
Ngưỡng doanh thu bắt buộc sử dụng HĐĐT từ máy tính tiền năm 2026 là 1 tỷ đồng/năm, với mốc linh hoạt 500 triệu miễn thuế và dưới 1 tỷ khuyến khích. Đây là bước đi cân bằng giữa hỗ trợ hộ nhỏ và siết chặt minh bạch cho nhóm lớn hơn, phù hợp lộ trình số hóa thuế.
Hộ kinh doanh cần theo dõi doanh thu chặt chẽ, chuẩn bị hạ tầng sớm để tận dụng lợi ích (quản lý dễ dàng, uy tín cao) và tránh rủi ro phạt. Xu hướng số hóa là không thể đảo ngược – việc thích ứng kịp thời sẽ giúp kinh doanh bền vững hơn trong bối cảnh kinh tế 2026.
Ngoài ra, nếu quý doanh nghiệp đang tìm kiếm giải pháp phần mềm hóa đơn điện tử đáp ứng đầy đủ quy định, xin vui lòng liên hệ E-invoice để nhận được tư vấn:
CÔNG TY PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ THÁI SƠN
-
Địa chỉ: Số 15, phố Đặng Thùy Trâm, phường Nghĩa Đô, Thành phố Hà Nội
-
Tổng đài HTKH: 1900 4767 – 1900 4768
-
Tel : 024.37545222
-
Fax: 024.37545223
-
Website: https://einvoice.vn/