10 Lỗi hay gặp trong hệ thống băng tải cấp liệu

Hệ thống băng tải cấp liệu đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo dòng chảy vật liệu liên tục và chính xác. Tuy nhiên, do phải làm việc trong môi trường khắc nghiệt và liên tục, chúng thường xuyên gặp phải các sự cố kỹ thuật.

Việc nhận diện và xử lý kịp thời những lỗi này không chỉ kéo dài tuổi thọ thiết bị mà còn duy trì hiệu suất sản xuất. Dưới đây là danh sách 10 lỗi phổ biến nhất và cách khắc phục hiệu quả.

I. Các lỗi liên quan đến dây băng tải và vận hành

Đây là nhóm lỗi thường xuyên xảy ra nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận chuyển vật liệu.

1. Dây băng tải bị trượt

Đây là lỗi phổ biến khi băng tải đang tải nặng hoặc khi khởi động.

• Nguyên nhân: Dây băng tải quá lỏng (căng không đủ); Bề mặt Puli chủ động (Pully) bị mòn hoặc trơn trượt (đặc biệt khi ẩm ướt); Tải trọng vượt quá công suất thiết kế.
• Khắc phục: Kiểm tra và tăng độ căng của dây băng tải theo khuyến nghị của nhà sản xuất. Vệ sinh Puli kéo để loại bỏ bụi bẩn, dầu mỡ. Cân nhắc lắp đặt thêm hoặc thay thế lớp Bọc cao su (Lagging) cho Puli để tăng ma sát.

2. Dây băng tải bị lệch

Băng tải không chạy thẳng mà có xu hướng lệch sang một bên của khung.

• Nguyên nhân: Lắp đặt Puli/Con lăn không thẳng hàng; Căng dây băng tải không đều hai bên; Lực cấp liệu bị phân bố không đồng đều (vật liệu dồn về một phía).
• Khắc phục: Sử dụng thiết bị chuyên dụng để căn chỉnh lại độ thẳng hàng của tất cả Puli và Con lăn đỡ. Điều chỉnh vị trí máng cấp liệu (chute) để vật liệu rơi đều vào giữa tâm băng tải. Lắp đặt Con lăn tự lựa (Self-aligning Idlers) tại các khu vực dễ bị lệch.

3. Vật liệu bị rơi vãi tại điểm cấp liệu

Gây ra thất thoát nguyên liệu, ô nhiễm môi trường làm việc và có thể làm hỏng con lăn đỡ phía dưới.

• Nguyên nhân: Máng cấp liệu thiết kế không kín hoặc không đủ dài; Dây băng tải không có các thanh chắn (Skirt boards); Góc nghiêng băng tải quá lớn.
• Khắc phục: Kiểm tra và làm kín khu vực máng cấp liệu bằng cao su chắn. Thay đổi loại dây băng tải sang loại có gân (hoặc sử dụng băng tải gầu nếu góc nghiêng vượt quá 18^o

4. Dây băng tải bị mòn hoặc rách nhanh chóng

• Nguyên nhân: Ma sát quá mức do dây bị lệch liên tục cọ vào khung; Vận chuyển vật liệu sắc nhọn; Lực tác động quá mạnh từ máng cấp liệu.
• Khắc phục: Giải quyết triệt để lỗi lệch băng tải. Lắp đặt Tấm chống va đập tại điểm cấp liệu để hấp thụ lực.

II. Các lỗi liên quan đến cơ cấu và truyền động

Các lỗi này thường nghiêm trọng hơn và cần can thiệp của kỹ thuật viên.

5. Con lăn bị kẹt hoặc quay khó khăn

• Nguyên nhân: Vòng bi bị hỏng hoặc thiếu dầu bôi trơn; Bụi bẩn hoặc vật liệu tích tụ kẹt cứng giữa con lăn và khung.
• Khắc phục: Thường xuyên kiểm tra và bôi trơn lại vòng bi định kỳ. Lắp đặt thiết bị làm sạch (Plow/Scraper) phía dưới Puli và Con lăn để gạt sạch vật liệu rơi vãi. Thay thế ngay lập tức các con lăn bị kẹt để tránh dây băng tải bị mòn tại điểm đó.

6. Puli chủ động phát ra tiếng Ồn lớn và rung lắc

• Nguyên nhân: Puli bị lỏng lẻo trên trục; Bộ phận giảm tốc (hộp số) bị mòn hoặc thiếu dầu; Lực căng dây đai (Belt) không đúng.
• Khắc phục: Kiểm tra và siết chặt các bu lông kết nối Puli với trục và khung. Thay dầu hộp số hoặc vòng bi motor theo lịch bảo trì.

7. Motor bị nóng quá mức

• Nguyên nhân: Motor bị quá tải (dây băng tải bị kẹt, tải trọng vượt ngưỡng); Điện áp không ổn định; Motor bị bám bụi bẩn làm giảm khả năng tản nhiệt.
• Khắc phục: Kiểm tra tải trọng thực tế, nếu vượt ngưỡng phải nâng cấp công suất motor hoặc giảm tốc độ vận chuyển. Vệ sinh thường xuyên quạt và cánh tản nhiệt của motor. Sử dụng Biến tần (VFD) để điều chỉnh tốc độ và bảo vệ motor khỏi quá tải/quá áp.

III. Lỗi liên quan đến cấp liệu và định lượng

8. Tắc nghẽn vật liệu tại máng rót/điểm xả

• Nguyên nhân: Kích thước cửa xả/ống dẫn quá nhỏ so với lưu lượng; Vật liệu có độ ẩm cao dễ bám dính; Góc nghiêng ống dẫn không đủ lớn.
• Khắc phục: Tăng cường rung động (dùng bộ rung) tại các khu vực dễ tắc nghẽn để đảm bảo vật liệu rơi liên tục. Sử dụng vật liệu lót máng (ví dụ: Polyethylene có độ ma sát thấp) để chống bám dính.

9. Định lượng không chính xác (sai số cao)

Nếu hệ thống băng tải cấp liệu tích hợp cân hoặc hoạt động trong quy trình định lượng.

• Nguyên nhân: Sensor/cảm biến cân bị bám bụi bẩn; Băng tải bị lệch (ảnh hưởng đến kết quả cân); Lỗi hiệu chuẩn cảm biến.
• Khắc phục: Thực hiện hiệu chuẩn cảm biến định kỳ theo quy chuẩn. Đảm bảo môi trường xung quanh cảm biến luôn sạch sẽ.

10. Khởi động bị giật, dừng đột ngột

• Nguyên nhân: Lỗi PLC hoặc hệ thống điều khiển; Khởi động trực tiếp (DOL) khi tải nặng.
• Khắc phục: Sử dụng Bộ khởi động mềm hoặc Biến tần (VFD) để quá trình khởi động diễn ra êm ái, giảm thiểu lực căng đột ngột lên dây đai và cơ cấu truyền động.

 
Tóm lại, khuyến nghị các nhà máy nên lập quy trình kiểm tra và bảo trì định kỳ (Daily/Weekly/Monthly Checklist) cho hệ thống băng tải cấp liệu để phòng tránh các lỗi trên, đảm bảo dây chuyền sản xuất luôn hoạt động với hiệu suất cao nhất.
 
Xem thêm: Hướng dẫn chọn vật liệu băng tải thực phẩm