Thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô

Ngành công nghiệp ô tô tại Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu khổng lồ về việc thay thế, nâng cấp và lắp ráp các linh kiện, phụ tùng xe cơ giới. Từ các gara sửa chữa nhỏ lẻ cho đến các nhà máy lắp ráp quy mô lớn, việc tìm kiếm nguồn hàng chất lượng từ nước ngoài như Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ, Đức hay Trung Quốc là vô cùng thiết yếu. Tuy nhiên, để lô hàng được thông quan trơn tru, doanh nghiệp cần phải nắm vững các quy định pháp luật và nghiệp vụ hải quan. Trong bài viết này, vận tải Thái Hà sẽ giúp quý khách hiểu rõ các bước thủ tục nhập khẩu linh kiện ô tô, mã hs của linh kiện ô tô và những quy định quan trọng cần biết khi nhập khẩu mặt hàng này.

Chính sách nhập khẩu phụ tùng ô tô

Điều kiện tiên quyết để thực hiện thành công thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô là doanh nghiệp phải thấu hiểu các chính sách và hành lang pháp lý hiện hành. Quá trình này chịu sự điều chỉnh chặt chẽ bởi các văn bản pháp luật sau:

• Thông tư số 38/2015/TT-BTC (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 39/2018/TT-BTC) quy định chi tiết về thủ tục hải quan và kiểm tra, giám sát hải quan.
• Nghị định số 69/2018/NĐ-CP quy định về quản lý ngoại thương và danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu.
• Nghị định số 43/2017/NĐ-CP quản lý về nhãn mác hàng hóa.
• Nghị định số 128/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan.
• Thông tư số 12/2022/TT-BGTVT (hoặc Thông tư 41/2018/TT-BGTVT) quy định về việc kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật đối với linh kiện, phụ tùng xe cơ giới.

Dựa trên hệ thống pháp luật trên, mặt hàng phụ tùng ô tô không thuộc diện cấm nhập khẩu, doanh nghiệp hoàn toàn có thể nhập khẩu bình thường. Tuy nhiên, trong chiến lược kinh doanh và làm thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô, doanh nghiệp bắt buộc phải ghi nhớ những nguyên tắc "sống còn" sau:

• Tuyệt đối không nhập hàng cũ: Phụ tùng, linh kiện ô tô đã qua sử dụng nằm trong danh mục cấm nhập khẩu. Hàng hóa đưa về Việt Nam phải đảm bảo mới 100%.
• Kiểm tra chất lượng chuyên ngành: Một số linh kiện ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn vận hành như đèn pha, kính an toàn, gương chiếu hậu, lốp xe, vành xe hợp kim, bắt buộc phải làm thủ tục đăng ký kiểm tra chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trước khi thông quan.

Dán nhãn hàng nhập khẩu

Một trong những khâu vô cùng quan trọng nhưng thường bị các doanh nghiệp mới lơ là khi làm thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô chính là dán nhãn hàng hóa (Shipping mark). Từ khi Nghị định 128/2020/NĐ-CP ra đời, việc kiểm soát nhãn mác được cơ quan hải quan thắt chặt tuyệt đối.

Nội dung nhãn mác: Căn cứ theo Nghị định 43/2017/NĐ-CP, nhãn mác của phụ tùng ô tô phải thể hiện rõ ràng và đầy đủ bằng tiếng Anh hoặc có bản dịch thuật các thông tin sau:

• Tên sản phẩm và mã số phụ tùng.
• Tên và địa chỉ cụ thể của đơn vị xuất khẩu, nhà sản xuất.
• Tên và địa chỉ của doanh nghiệp nhập khẩu tại Việt Nam.
• Nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa (Made in...).

Vị trí dán nhãn: Nhãn mác phải được dán ở những vị trí dễ quan sát nhất như bên ngoài thùng carton, kiện gỗ, hoặc trực tiếp trên bao bì sản phẩm để thuận tiện cho cán bộ hải quan kiểm hóa.

Rủi ro khi vi phạm: Nếu lô hàng phụ tùng ô tô không có nhãn mác, hoặc nội dung nhãn sai lệch, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với các hình phạt nặng nề như: Bị phạt tiền vi phạm hành chính (theo Điều 22 Nghị định 128/2020/NĐ-CP), bị bác bỏ Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) dẫn đến mất quyền hưởng thuế ưu đãi, và nguy cơ thất lạc, hư hỏng hàng hóa trong quá trình vận chuyển.

Xác định mã HS phụ tùng ô tô

Việc tra cứu mã HS (HS Code) là bước đi chiến lược mang tính quyết định trong thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô. Mã HS không chỉ quyết định mức thuế doanh nghiệp phải nộp mà còn định hình các thủ tục chuyên ngành đi kèm. Phụ tùng ô tô vô cùng đa dạng, mã HS được phân loại dựa trên nguyên lý hoạt động, thành phần cấu tạo và vật liệu sản xuất.

Dưới đây là một số nhóm mã HS phụ tùng ô tô phổ biến doanh nghiệp có thể tham khảo:

• Nhóm 8706: Khung gầm đã lắp động cơ.
• Nhóm 8707 và 8708: Các bộ phận, phụ tùng và phụ kiện của thân xe có động cơ.
• Nhóm 8407 và 8408: Động cơ đốt trong, động cơ diesel hoặc xăng.
• Nhóm 8512: Thiết bị chiếu sáng (đèn pha, đèn hậu), gạt nước.
• Nhóm 4011: Lốp xe bằng cao su loại bơm hơi.
• Nhóm 7007 và 7009: Kính an toàn và gương chiếu hậu.

Xác định sai mã HS, doanh nghiệp sẽ bị hải quan yêu cầu giải trình, làm chậm tiến độ giao hàng, đình trệ chuỗi sản xuất. Nghiêm trọng hơn, nếu việc sai mã dẫn đến thiếu hụt tiền thuế, doanh nghiệp sẽ bị phạt hành chính từ 2.000.000 VNĐ đến mức cao nhất là phạt gấp 3 lần số thuế trốn.

Thuế nhập khẩu phụ tùng ô tô

Trong quá trình thực hiện thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô, hoàn thành nghĩa vụ thuế là yêu cầu bắt buộc để lô hàng được thông quan và lưu thông hợp pháp. Doanh nghiệp sẽ phải nộp 2 loại thuế chính với công thức tính cụ thể như sau:

1. Thuế nhập khẩu: Phụ thuộc vào mã HS của từng loại linh kiện.

Công thức: Thuế nhập khẩu = Trị giá CIF (Giá trị hàng hóa + Phí bảo hiểm + Cước vận chuyển) x % Thuế suất nhập khẩu.

1. Thuế Giá trị gia tăng (GTGT/VAT): Thông thường, thuế GTGT cho phụ tùng ô tô dao động ở mức 8% hoặc 10% tùy thời điểm và quy định kích cầu của Nhà nước.

Công thức: Thuế GTGT = (Trị giá CIF + Thuế nhập khẩu) x % Thuế suất GTGT.

Bí quyết tối ưu chi phí: Để gia tăng biên độ lợi nhuận, doanh nghiệp nên yêu cầu đối tác xuất khẩu cung cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (Certificate of Origin - C/O) hợp lệ (ví dụ: Form E từ Trung Quốc, Form D từ ASEAN, Form AK từ Hàn Quốc...). Có C/O, hàng hóa sẽ được hưởng mức thuế suất nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, có thể giảm về 0% đối với nhiều loại phụ tùng.

Hồ sơ nhập khẩu phụ tùng ô tô

Một bộ chứng từ chuẩn mực và chính xác sẽ giúp thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô diễn ra thần tốc. Căn cứ theo Thông tư 38/2015/TT-BTC và Thông tư 39/2018/TT-BTC, bộ hồ sơ trình hải quan bao gồm các tài liệu cốt lõi sau:

• Tờ khai hải quan nhập khẩu.
• Hóa đơn thương mại (Commercial Invoice).
• Vận tải đơn (Bill of Lading / Airway Bill).
• Phiếu đóng gói hàng hóa chi tiết (Packing List).
• Hợp đồng thương mại (Sales Contract).
• Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O) bản gốc - Nếu muốn hưởng thuế ưu đãi.
• Giấy đăng ký kiểm tra chất lượng / Chứng nhận hợp chuẩn hợp quy (Đối với các mặt hàng nằm trong danh mục bắt buộc theo Thông tư 12/2022/TT-BGTVT).
• Các chứng từ khác theo yêu cầu phát sinh của cán bộ hải quan (Catalogue, tài liệu kỹ thuật của phụ tùng...).

Quy trình làm thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô

Để dòng chảy logistics không bị gián đoạn, thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô cần được thực hiện tuần tự qua 4 bước cực kỳ chặt chẽ:

Bước 1: Khai báo tờ khai hải quan điện tử Sau khi thu thập đầy đủ bộ chứng từ và xác định chuẩn xác mã HS code, nhân viên xuất nhập khẩu sẽ tiến hành truyền dữ liệu lên hệ thống phần mềm hải quan điện tử (ECUS/VNACCS). Lưu ý quan trọng: Việc khai báo phải được thực hiện trong vòng 30 ngày kể từ ngày tàu cập cảng. Nếu quá hạn, doanh nghiệp sẽ bị cơ quan hải quan phạt vi phạm hành chính.

Bước 2: Đăng ký kiểm tra chất lượng (Nếu có) Đối với các mặt hàng nhạy cảm như gương chiếu hậu, kính an toàn, lốp xe, vành hợp kim, đèn chiếu sáng... doanh nghiệp phải thực hiện đăng ký kiểm tra chất lượng trên Cổng thông tin một cửa quốc gia hoặc nộp hồ sơ giấy tại Cục Đăng kiểm. Hàng hóa chỉ được phép thông quan khi có giấy xác nhận đã đăng ký kiểm tra thành công.

Bước 3: Mở tờ khai tại chi cục Hải quan Hệ thống sẽ phân luồng tờ khai (Xanh, Vàng, Đỏ). Doanh nghiệp mang bộ hồ sơ giấy xuống trực tiếp Chi cục Hải quan nơi hàng cập cảng để tiến hành mở tờ khai. Cán bộ hải quan sẽ đối chiếu chứng từ (luồng Vàng) hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa tại bãi (luồng Đỏ). Việc mở tờ khai thực tế phải được tiến hành chậm nhất trong vòng 15 ngày kể từ ngày truyền tờ khai điện tử, nếu không tờ khai sẽ bị hệ thống tự động hủy.

Bước 4: Nộp thuế và mang hàng về kho Sau khi cán bộ hải quan chấp nhận thông quan, doanh nghiệp tiến hành nộp đầy đủ các loại thuế (Nhập khẩu, GTGT). Tiếp theo, nhân viên hiện trường tiến hành thanh lý tờ khai, đóng phí lưu bãi, in phiếu xuất kho (e-EIR) và điều động xe tải/xe đầu kéo vào cảng gắp container mang phụ tùng về kho nội bộ, chính thức đưa vào khai thác thương mại.

Những lưu ý khi làm thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô

Từ kinh nghiệm thực chiến xử lý hàng ngàn lô hàng logistics, dưới đây là những "bí kíp" doanh nghiệp cần nằm lòng để quá trình làm thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô diễn ra hoàn hảo:

• Không phải mọi phụ tùng đều phải kiểm định: Chỉ những linh kiện ảnh hưởng đến an toàn (quy định tại Thông tư 12/2022/TT-BGTVT) mới cần đăng ký kiểm tra chất lượng. Việc nắm rõ danh mục này giúp bạn tiết kiệm chi phí và thời gian chạy giấy tờ thủ tục.
• Nói "Không" với hàng cũ: Pháp luật cấm tuyệt đối việc nhập khẩu linh kiện, phụ tùng ô tô đã qua sử dụng, phế liệu ô tô.
• Chú trọng tính thẩm mỹ: Phụ tùng ô tô, đặc biệt là phụ tùng thân vỏ, đèn, kính là những mặt hàng có giá trị cao, dễ vỡ và yêu cầu tính thẩm mỹ. Trong quá trình hải quan kiểm hóa (rạch thùng kiểm tra) và quá trình bốc xếp hàng, cần bố trí nhân sự giám sát cẩn thận để tránh trầy xước, nứt vỡ gây thiệt hại về kinh tế.
• Quản trị rủi ro nhãn mác và HS Code: Luôn luôn đốc thúc nhà cung cấp nước ngoài dán Shipping mark đúng chuẩn trước khi đóng hàng vào container. Cùng với đó, tham vấn kỹ lưỡng các chuyên gia hải quan để áp đúng mã HS, đảm bảo dòng tiền thuế được tối ưu và tránh rắc rối pháp lý.

Bài viết hữu ích: Vận chuyển phụ tùng ô tô, xe máy từ Thái Lan về Việt Nam

Việc tự mình thực hiện toàn bộ thủ tục nhập khẩu phụ tùng ô tô có thể gặp nhiều khó khăn nếu doanh nghiệp chưa có đội ngũ nhân sự chuyên trách dày dặn kinh nghiệm. Sử dụng dịch vụ khai báo hải quan và vận tải quốc tế trọn gói từ các công ty Logistics uy tín chính là giải pháp thông minh, giúp bạn quản trị rủi ro 100%, tiết kiệm chi phí lưu kho lưu bãi và đảm bảo nguồn cung phụ tùng ô tô luôn dồi dào, sẵn sàng bứt phá trên thị trường.